Ders alırken ya da koreografi anlatımı okurken karşınıza çıkan terimlerin tamamı burada. Alfabetik değil, konu başlıklarına göre sıralandı; böylece ihtiyacınız olan bölümü doğrudan okuyabilirsiniz.
İlgili: düğün dansı rehberi, ilk dans rehberi.
Müzik ve ritim terimleri
- BPM (Beats Per Minute): Dakikadaki vuruş sayısı; şarkının temposu.
- Temel vuruş (beat): Şarkıda düzenli tekrar eden en güçlü vuruş.
- Ölçü (measure): Vuruşların gruplandığı birim. 4/4, 3/4, 9/8 gibi.
- 4/4 ölçü: Dört vuruşluk ölçü; pop, slow, bachata, tango.
- 3/4 ölçü: Üç vuruşluk ölçü; vals.
- 9/8 ölçü: Aksak ölçü; zeybek.
- Aksak ritim: Eşit olmayan vuruş gruplarından oluşan Türk müziği ritmi.
- Tempo: Şarkının hızı.
- Nakarat: Şarkıda tekrarlanan bölüm; koreografide doruk noktası genelde buraya konur.
- Intro (giriş): Şarkının vokalden önceki enstrümantal bölümü.
- Fade out: Sesin kademeli olarak kısılması.
- Cue (işaret): Figüre girmek için beklenen müzikal işaret.
- Metronom: Sabit tempoda vuruş üreten araç.
- Senkop: Beklenmeyen vuruşa denk gelen vurgu.
- Mix / edit: Şarkının kesilip yeniden düzenlenmiş hâli.
→ Dansta sayma mantığı, BPM ile dans türü eşleştirme
Duruş ve pozisyon terimleri
- Kapalı pozisyon (closed hold): Çiftin karşılıklı, el ele ve temas hâlindeki temel duruşu.
- Açık pozisyon: Yalnızca ellerin temas ettiği pozisyon.
- Promenade pozisyonu: Çiftin yan yana, aynı yöne baktığı duruş.
- Çerçeve (frame): Kolların oluşturduğu, dans boyunca korunan şekil.
- Lider (lead): Yönlendiren kişi (genellikle damat).
- Takipçi (follow): Yönlendirmeyi takip eden kişi.
- Gövde desteği (core): Çerçeveyi taşıyan karın/sırt kas grubu.
- Ağırlık aktarımı: Ağırlığın bir ayaktan diğerine tam geçişi.
- Yükseliş–alçalış (rise & fall): Valste gövdenin yumuşak iniş çıkışı.
- Spot (bakış noktası): Dönüşlerde baş dönmesini azaltmak için sabitlenen bakış noktası.
- Postür: Dans boyunca korunan duruş.
- Kontra beden hareketi (CBM): Dönüşü başlatan gövde rotasyonu.
→ İlk dansta duruş ve el pozisyonu, lead & follow mantığı
Figür terimleri
- Box step (kutu adımı): Ayak izlerinin kare çizdiği temel figür.
- Natural turn: Valste sağa dönüşlü temel figür.
- Reverse turn: Valste sola dönüşlü figür.
- Çeyrek dönüş: Figür başına 90 derece dönme.
- Underarm turn: Gelinin, kaldırılmış kolun altından dönmesi.
- Promenade (yan geçiş): Yan yana ilerleyen figür.
- Dip (eğme): Takipçinin geriye yatırıldığı figür; prova edilmeden yapılmamalıdır.
- Lift (kaldırma): Partnerin yerden kaldırılması; düğünlerde önerilmez.
- Pivot: Tek ayak üzerinde dönme.
- Tap: Ayağın yere hafif vurulması (bachata'nın 4. vuruşu).
- Cross body lead: Takipçinin liderin önünden karşıya geçmesi.
- Basic (temel): Her dansın tekrarlanan ana kalıbı.
- Geçiş (transition): İki figür arasındaki bağlantı hareketi.
- Final duruşu: Dansın planlı bitiş pozisyonu.
→ İlk üç derste beş temel figür, vals dönüşleri
Dans türleri
- Vals: 3/4 ölçüde, dönüşlü salon dansı.
- Viyana valsi: Hızlı vals (yaklaşık 170–180 BPM).
- İngiliz valsi (slow waltz): Yavaş vals (84–90 BPM).
- Tango: Kompakt figürlü, dramatik salon dansı.
- Foxtrot: Yürüyüşe dayalı, akıcı salon dansı.
- Rumba: Yavaş latin dansı.
- Bachata: Dört vuruşluk temel kalıbı olan latin dansı.
- Salsa: Yüksek tempolu latin dansı.
- Zeybek: 9/8 ölçüde, ağır ve heybetli Anadolu oyunu.
- Gezinleme: Zeybekte oyuncuların alanda ağır ağır dolaştığı giriş bölümü; ezgiye girildiğinde nara atılarak oyuna başlanır.
- Nara: Zeybeğe girişte atılan sesli haykırış.
- Harmandalı: Ege yöresine ait, bilinen bir zeybek türü.
- Çakal Çökerten Zeybeği: Düğünlerde gelin ve damadın karşılıklı oynadığı zeybek biçimi.
- Halay: El ele tutuşarak oynanan grup oyunu.
- Horon: Karadeniz yöresine ait, hızlı ve titremeli grup oyunu.
- Bar: Doğu Anadolu'ya ait ağır grup oyunu.
- Çiftetelli: Serbest, doğaçlamaya açık oyun havası.
- Oyun havası: Düğünlerde oynanan hareketli halk müziği ve dansı.
- Flashmob: Önceden hazırlanmış, sürpriz grup gösterisi.
→ Düğün dansı türleri, zeybek öğrenmek, halay
İlk dansınızı evden hazırlayın. Vals, İlk Dans ve Çakal Çökerten Zeybek paketleri 2.999,00 TL. Terimleri ezberlemeniz gerekmez; derste her hareket adım adım gösterilir. → Paketleri inceleyin
En çok karıştırılan 5 terim
| Karıştırılan | Fark |
|---|---|
| Tempo / ölçü | Tempo hız (BPM), ölçü vuruş grubu (3/4, 4/4) |
| Lider / erkek | Lider rol, cinsiyet değil; gelin de yönlendirebilir |
| Vals / Viyana valsi | İkisinin temposu arasında neredeyse iki kat fark var |
| Dip / lift | Dip eğme, lift kaldırma; ikisi de prova gerektirir |
| Koreografi / figür | Figür tek hareket, koreografi figürlerin sıralanışı |
Düğün organizasyonu terimleri (dansla kesişen 12 terim)
Dans, düğün organizasyonunun içinde yer aldığı için bu alanın terimleriyle de karşılaşırsınız:
- Salona giriş: Çiftin davetlilerin önüne ilk çıkışı.
- Giriş müziği: Bu ana eşlik eden parça; ilk dans şarkısından farklı olabilir.
- Akış (rundown): Düğünün saat saat programı.
- Brief: DJ, fotoğrafçı ve mekâna verilen yazılı plan.
- Pist: Dans alanı.
- Salon provası: Mekânda yapılan genel prova.
- Takı merasimi: Dans sonrası gelen, pisti kapatan bölüm.
- After party: Resmî programdan sonraki serbest dans bölümü.
- Dış çekim: Düğün öncesi/sonrası fotoğraf çekimi; bazı çiftler dans kaydını burada da yapıyor.
- Nedime/sağdıç koreografisi: Çiftin yakınlarının hazırladığı grup dansı.
- Sis makinesi: Zemini nemlendirip kaygan hâle getirebilen efekt cihazı.
- Fade/geçiş: İki parça arasındaki ses geçişi.
Bu terimleri bilmek, organizasyon ekibiyle konuşurken zaman kazandırır: "ilk dansın hemen ardından takı merasimi varsa pist kapanacak, aile dansını ona göre planlayalım" gibi bir cümle, aynı şeyi beş cümleyle anlatmaktan daha hızlı sonuç verir.
İlgili: düğün günü dans akışı, DJ ve orkestra koordinasyonu.
İlk dansınızı evden hazırlayın. Buradaki terimlerin tamamı ders bölümlerinde uygulamalı olarak geçer. → online düğün dansı paketleri
Sık sorulan sorular
Bu terimleri bilmek zorunlu mu?
Hayır. Eğitmen her hareketi göstererek anlatır; terimler yalnızca iletişimi kolaylaştırır.
"Lider" neden damat oluyor?
Gelenek gereği; teknik bir zorunluluk değil. Hangi eş yönlendirmede daha rahatsa lider o olabilir.
Harmandalı ile zeybek aynı şey mi?
Harmandalı, zeybek ailesine ait bilinen bir oyundur; zeybek ise daha geniş bir tür adıdır.
Koreografi ile doğaçlama arasındaki fark?
Koreografi önceden belirlenmiş sıra, doğaçlama anlık karardır. Düğün dansında ikisinin karışımı (belirli figürler, serbest sıra) da kullanılır.
Kaynaklar
- TDK Güncel Türkçe Sözlük
- MEB — bağlama ve Türk müziği usulleri eğitim modülü
- Ege Üniversitesi Açık Erişim — Türk halk oyunları ve koreografi
İlgili yazılar
- Düğün dansı nedir? Kapsamlı rehber
- Düğün dansı SSS: 40 soru
- İlk üç derste beş temel figür